သထုံမြို့နယ်၊ လိပ်အင်းရပ်ကွက် အတွင်းမှာရှိတဲ့ စိန်ကုန်းအမကကျောင်းနဲ့ ကျောက်ကုန်းအမကကျောင်း မြေနေရာကိစ္စများကိုသိရှိလို ကြောင်းမေးမြန်းဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ လေးစားအပ်ပါသောဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ သထုံမြို့၊ လိပ်အင်းရပ်ကွက် မှာရှိတဲ့ စိန်ကုန်းအမကကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ၁၉၆၅ ခုနှစ်မှာ ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပေးခဲ့တဲ့အတွက် ပြည်သူ လူထုမှ စုပေါင်းတည်ဆောက်ခဲ့ကြပါတယ်။ တည်ဆောက်စဉ်ကာလက ကျောင်းမြေနေရာ မရှိတဲ့ အတွက် စည်ပင်သာယာပိုင်မြေ
ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး ဒသမနေ့ အစီအစဉ်မှာ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မာန်အောင် မဲဆန္ဒနယ်၊ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်စိန်က ရခိုင်ပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် ဝိဇ္ဇာ/သိပ္ပံတက္ကသိုလ် သို့မဟုတ် ဒေသကောလိပ်တစ်ခုအား ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းခဲ့ပါ တယ်။ နောက်ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးအနေနဲ့ တောင်ကုတ်မြို့ခရီးစဉ်မှာ မြို့မိမြို့ဖများကလည်း တင်ပြခဲ့ကြပါတယ်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတကြီးအနေဖြ
ကနေ့အချိန်အခါ ဟာမူလတန်းပညာကို အခမဲ့မသင်မနေရ ပြဋ္ဌာန်းဆောင်ရွက်နေတဲ့အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလို မူလတန်းပညာကို အခမဲ့မသင်မနေရဆောင်ရွက်နေတဲ့အချိန်မှာ ကလေးသူငယ်များ မူလတန်းပညာ တတ်မြောက်ဖို့အတွက် အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်းမရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများဖွင့်လှစ်ပြီး သင်ကြားလျက်ရှိကြပါတယ်။ အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်း ရှိပေမယ့်လည်း ဆင်းရဲချို့တဲ့တဲ့ကလေးသူငယ်များ ပညာသင်ကြားနိုင်ရေးအတွက် ဘုန်းတော်
မေးခွန်းနံပါတ်(၂) ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး နိုင်ငံတော်ပိုင်အခြေခံစာသင်ကျောင်းအချို့တွင် စာသင်ခုံများ မလုံလောက်မှုကြောင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူအချို့ စာပေသင်ကြားရာတွင် အခက်အခဲများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသဖြင့် စာသင်ခုံများဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည့် အစီအစဉ်များကို သိရှိလိုပါကြောင်း မေးမြန်းပါသည်။
သာစည်မြို့၏အရှေ့ဘက် ၁၅ မိုင်ခန့်အကွာရှိ ကျွဲဒတ်ဆုံကျေးရွာအုပ်စုတွင်ပါဝင်သော ကိုင်းရိုး ကျေးရွာ အခြေခံပညာမူလတန်းကျောင်းသည် သက်တော်တမံ(၂)၏ ရေလွှဲရေမြောင်းဘေးသို့ ရောက်ရှိသွားခြင်းကြောင်း လူနေအိမ်အချို့နှင့် စာသင်ကျောင်းမှာ အမြဲစိုစွတ်မှုဒဏ်ကို ခံစားနေရ ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုများလည်းပဲ မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။ လူနေအိမ်အချို့မှာ မိမိအစီအစဉ်နှင့် ပြောင်းရွှေ့နိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း စာသင်ဆောင်ပြောင်းရွှေ့ရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ ပညာရေးဌာန၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမူကြီးမှာ အခက်အခဲရှိနေပါတယ်။ ယခုအခါ ၁၀ လုံး တောင်ခြေရင်းဆည်နဲ့ ၄ ဖာလုံအကွာမှာရှိတဲ့ ရွာတန်းရှည်ရဲ့အလယ်ဗဟိုလောက်မှာ
ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးမှာ မောင်တောခရိုင်ဟာ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ခုနှစ်၊ ပညာသင်နှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းအောင်ချက်အနည်းဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိ တာကို ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ဝမ်းနည်းစွာတွေ့ရှိရတာတင်ပြလိုပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုဖြစ်ရတယ် ဆိုတာကတော့ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းရဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းမှာ မောင်တောခရိုင်မှာရှိနေတဲ့ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော နှစ်မြို့နယ်ရဲ့လူဦးရေအားလုံး၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းသော ဒေသခံ မြန်မာ-မွတ်စလင်မဲဆန္ဒရှင်များ၏ သားသမီးများသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ရမှတ်ကောင်းများဖြင့် အောင်မြင်ခ
ပထမအကြိမ်ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော် ပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်နဲ့ မောင်တောမြို့နယ်များမှ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ဒေသခံဆရာ၊ ဆရာမများခန့်ထားနိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရက မည်ကဲ့သို့ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမည်ကို သိလိုပါကြောင်းမေးမြန်းခဲ့ရာ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီး ဒေါက်တာချမ်းငြိမ်းက ဒေသခံဆရာ၊ ဆရာမများဦးစားပေးခန့်ထားခြင်းကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဖြေကြားခဲ့သော်လည်း ဘူးသီးတောင် နဲ့ မောင်တောမြို့နယ်များ၏ ဒေသခံဘာသာစကားနဲ့ ဓလေ့ထုံးစံကို နားလည်သော ဇာတိနွယ်ဖွ
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ မောင်တောမြို့နယ်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်များတွင် ပြည်သူလူထု ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ယာယီ သက်သေခံလက်မှတ် အဖြူရောင်ကတ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။ အထက်တန်း ကျောင်းသားအများစုကလည်း အဆိုပါယာယီသက်သေခံလက်မှတ် အဖြူရောင်ကတ်တွေကိုပဲ ကိုင်ဆောင်ထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်မှ ကျင်းပပြုလုပ်သော အခြေခံပညာအထက်တန်း စာမေးပွဲများတွင် ထူးချွန်တဲ့ကျောင်းသားများက ဂုဏ်ထူးလေးဘာသာ၊ ငါးဘာသာ ၊ ခြောက်ဘာသာ ရပြီးတော့ ထူးချွန်စွာ အောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း၊ နိုင်