လယ်လုပ်ခွင့်ဆုံးရှုံးနေတဲ့ လယ်သမားများကို ပြန်လည်လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးရန်နှင့်ပတ်သက်တဲ့မေးခွန်း ၅ ခုကို တည်ဆဲဥပဒေများအပေါ် အခြေခံပြီး မေးမြန်းသွားမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် မေးမြန်းခွင့်ပြုပါရန် ပန်ကြားအပ်ပါတယ်ရှင်။ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများမှ နိုင်ငံတော်တွင် ဆန်စပါးတိုးတက်ထုတ်လုပ်နိုင်စေရန်နှင့် လယ်သမားများရဲ့လူနေမှုဘဝဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် စေရန်ရည်ရွယ်ပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုတွင် လယ်သမားလုပ်ကိုင်နေသောလယ်မြေများကို လယ်သမားနှင့် ကုမ္ပဏီအကျိုးတူပူးပေါင်းသော စက်မှုလယ်ယာစံပြစိုက်ပျိုးရေးအထူးဇုန်ကိုစီမံခဲ့ပါ တယ်။ ယင်းသို့ စီမံဆောင်ရွက်ရာတွင် ကုမ္ပဏီများမှကိုယ်တိုင်ဝင်ရောက်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခြင်းမပြုဘဲ လယ်သမားများသို့သာ သွင်းအားစုစိုက်ထုတ်ပေးသွင်းစေပြီး ထွက်ပေါ်လာတဲ့အကျိုးအမြတ်အပေါ် ခွဲဝေခံစားစေတဲ့မူဖြင့်ဆောင်ရွက်စေခဲ့တာကို သိရှိရပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံတော် အတွက်အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေ၊ တောင်သူလယ်သမားများအတွက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေဆိုတဲ့ စေတနာ ကောင်းဖြင့်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်တာကို အားလုံးကသိနားလည်ကြသော်လည်း မြေပြင်ရှိတကယ့် လက်တွေ့မှာ အကြီးအကဲများရဲ့စေတနာဟာ ဝေဒနာဖြစ်နေကြောင်းကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဒဂုံ အရှေ့၊ ဒဂုံတောင်၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်များကို ဥပမာထား၍အောက်ပါအတိုင်းမေးမြန်းလိုပါတယ်ရှင်။ မေးခွန်း (၁) အကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်မြင့်မားရေး၊ လယ်သမားဘဝမြင့်မားရေးတို့အတွက် မိမိတို့ရဲ့ကျေးဇူးရှင်ဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံတော်ကိုအကျိုးပြုတဲ့ နိုင်ငံတော်အကျိုးပြုကုမ္ပဏီများအဖြစ်ခံယူထားကြသင့်သော်လည်း ဒေသခံလယ်သမားတို့ရဲ့စိတ်နေ စိတ်ထားကိုထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းမရှိဘဲ အကျိုးတူလုပ်ငန်းအတွက် လုပ်နည်းလုပ်ဟန်နဲ့ အကျိုးတူ ဖော်ဆောင်ရေးအတွက် နှစ်ဖက်သဘောတူတဲ့လုပ်ထုံးစည်းမျဉ်းများညှိနှိုင်းသတ်မှတ်၍ ဥပဒေကြောင်း အရအကျိုးတူခံစားခွင့်၊ သဘောတူညီချက်၊ မှတ်တမ်းမှတ်ရာလည်းမရှိပါ။ နှုတ်ဖြင့်ပြောပြအလံတိုင် စိုက်၍မြေတိုင်းခြင်းကို ဦးစွာပြုလုပ်ကာ မြေသိမ်းခြင်းကိုသာဦးစွာဦးစားပေးလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။ လယ်သမားများနဲ့အကျိုးတူပြုလုပ်ခြင်းသဘောထက် မြေကိုလက်ရောက်သိမ်းလိုသောသဘောက ပိုများနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ လယ်ကွင်းထဲရှိတဲများကိုဖျက်သိမ်းဖယ်ရှားခံရတဲ့အတွက် လယ်သမား များအနေနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့လယ်မြေများကိုသိမ်းပြီး သူတို့အားနှင်ထုတ်တယ်လို့ခံစားကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ မိမိတို့ပိုင်လယ်ကိုလွတ်လွတ်လပ်လပ်လယ်ရှင်ဘဝဖြင့်ဆောင်ရွက်လာရာမှ ကုမ္ပဏီ များအခိုင်းခံရသော လယ်သမားဘဝသို့ရောက်ရတယ်လို့လယ်သမားတွေစိတ်ထဲမှာ ခံစားချက် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။ လယ်တဲများအားပြောင်းရွှေ့စရိတ်ပေးဖယ်ရှားပြီး မြေပြင်တွင်အလံတိုင်စိုက်၍ နယ်မြေသတ်မှတ်ကာ လက်ငုပ်လယ်သမားများကိုဆက်သွယ်ခြင်း၊ အကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုတော့၍ လယ်သမားအများစုမှာ ယခင်မိမိပိုင်လယ်ကိုလုပ်ပိုင်ခွင့်မရတော့ဘဲ လယ်မဲ့ယာမဲ့၊ အလုပ်လက်မဲ့ဘဝကိုရောက်သွားတာကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရကသိပါသလား။ သိရှိပါကမည်သို့ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးမည်ကို သိလိုပါတယ်။ မေးခွန်း(၂) အကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ လယ်သမားအချို့အနေဖြင့် တစ်ဧကအထွက်နှုန်းသတ်မှတ်ချက်အတိုင်းမထွက်တဲ့အခါ ကုမ္ပဏီက လယ်သမားအား ခိုးမှုဖြင့်တရားစွဲသဖြင့် လယ်သမားမှာရှိစုမဲ့စုဖြင့် အမှုကိုရင်ဆိုင်ရခြင်း၊ လူမှုရေး ဂုဏ်သိက္ခာကျခြင်း၊ စားဝတ်နေရေးခက်ခဲမှုဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ခြင်းမရှိကြောင်း တွေ့ရသဖြင့် ကုမ္ပဏီများဘက်မှအထက်ပါအတိုင်း တရားမဲ့နိုင်ထက်စီးနင်း ဆောင်ရွက်နေတာကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရကသိပါသလား။ သိရှိပါက နောင်မဖြစ်အောင်မည်သို့ စီမံဆောင်ရွက်မည်ကိုသိလိုပါတယ်။ မေးခွန်း(၃) လယ်ယာမြေကိုသိမ်းပါက မြေသိမ်းအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၄ အရ နိုင်ငံတော်အစိုးရကအများပြည်သူအတွက်လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း၌ဦးစွာကြေညာ ရပါမယ်။ ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၅ အပိုဒ်ခွဲ(က)အရ သက်ဆိုင်သူကကန့်ကွက်လိုလျှင် ၃ ရက်အတွင်း ကန့်ကွက်ရပါမယ်။ ယင်းနောက်ဥပဒေပုဒ်မ ၆ အရ နိုင်ငံတော်သမ္မတက မြေသိမ်းကြေညာချက်အမိန့် ထုတ်ပြန်ရပါမယ်။ ပုဒ်မ ၁၇ အရလျော်ကြေးခွင့်ပြုရပါမယ်။ လျော်ကြေးအားကျေနပ်ခြင်းမရှိပါက ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၁၈ အရ တရားရုံးသို့လွှဲပေးရန် လျှောက်ထားနိုင်ကြောင်းဥပဒေတွင် အတိအလင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ လယ်သမားများအတွက် ကုမ္ပဏီများမှ တစ်ဧကကျပ် ၃၅၀၀၀၊ ၄၀၀၀၀၊ ၅၀၀၀၀ ပေးချေခြင်းနဲ့ပဲ အထက်ပါမြေသိမ်းဥပဒေနဲ့အကျုံးမဝင်တာကို ပြည်ထောင်စုအစိုးရကသိပါသလား။ သက်ဆိုင်ရာကုမ္ပဏီများ သိနားလည်အောင် မည်သို့ဆောင်ရွက်ပေးမည်ကိုသိလိုပါတယ်။ မေးခွန်း (၄) ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်း၊ ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်း၊ ဒဂုံမြို့သစ်ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် စက်မှုလယ်ယာစံပြစိုက်ပျိုး ရေးအထူးဇုန်တွင် လယ်သမား ၆၁၅ ဦးအနေနဲ့ လက်ငုပ်လယ် ၆၂၄၇.၉၄ ဧကကိုလယ်လုပ်ပိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးနေချိန်တွင် အကျိုးတူကုမ္ပဏီများအနေဖြင့် လယ်ဧက ၅၀၀ ခန့်ကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနနဲ့ သုံးနှစ်မြေငှားစာချုပ်ချုပ်ဆိုဆောင်ရွက်ခွင့်ရရှိနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ကုမ္ပဏီများအနေနဲ့ လက်ရှိ လက်ငုပ်သဖွယ်ဖြစ်နေပြီး မူလလယ်သမားများမှာ မူလလက်ငုပ်သဖွယ်ဖြစ်နေရာ မူလလက်ငုပ်နဲ့ လက်ရှိလက်ငုပ်တို့ ရေရှည်မြေယာလုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့်စပ်လျဉ်း၍အငြင်းပွားရာမှာ လယ်မြေတွင် တကယ် လုပ်ကိုင်သူသာ လယ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ရမယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို အဓိကထားပြီးစဉ်းစားဆုံးဖြတ်ပါက လောလောဆယ်အခြေအနေတွင် ကုမ္ပဏီများအနေနဲ့ နေ့ချင်းညချင်းမြေဧက ၅၀၀ ခန့်စီကို သီးစား အဖြစ်မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရရှိရန်ဥပဒေအရ၊ အခွင့်အရေးအရအသာစီးရနေပါတယ်။ ဤသို့ဖြစ်ပေါ်ပါက ဖြစ်စဉ်ပါကုမ္ပဏီများအနေနဲ့ အခွင့်ထူးများရရှိပြီး တရားမျှတမှုကင်းမဲ့နေတာကို အစိုးရအနေဖြင့် သိပါသလား။ သိရှိပါက လယ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ဆုံးရှုံနေတဲ့ မူလလက်ငုပ်လယ်သမား ၆၁၅ ဦးအား လက်ငုပ်လယ် ၆၂၄၇.၉၄ ဧကကို ဥပဒေနှင့်အညီသီးစားအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ခွင့်ပြုခြင်းကိုဆောင်ရွက် ပေးရန်အစီအစဉ် ရှိ၊ မရှိသိလိုပါတယ်။ မေးခွန်း(၅) အထက်ပါ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဒဂုံအရှေ့မြို့နယ်၊ ဒဂုံတောင်မြို့နယ်၊ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်တို့မှ လယ်သမား ၆၁၅ ဦး၏လယ်လုပ်ခွင့် ဆုံးရှုံးနေတဲ့ လယ်မြေ ၆၂၄၇.၉၄ ဧကသည် လန ၃၉ အရ လယ်ယာမြေကိုနိုင်ငံတော်မှ သတ်မှတ်တဲ့ နည်းလမ်းအသုံးချရန်အတွက် လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်ကျော် ၁၉၉၈ ခုကထုတ်ပြန်ထားခဲ့သော်လည်း ယနေ့ အထိလယ်ယာလုပ်ငန်းကိုသာဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေပြီး နောင်အရှည်သဖြင့်လယ်ယာမြေများအဖြစ် ဆက်လက်ရှိဦးနေမယ်လို့သုံးသပ်ရရှိခြင်း၊ ကုမ္ပဏီများနှင့် လယ်သမားများအကျိုးတူပူးပေါင်းဆောင် ရွက်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ချမှတ်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ယခုလက်ရှိအခြေအနေအရမမျှတမှုဖြစ်လာတဲ့အတွက် လတ်တလောအခြေအနေတွင် မူလမျှော်မှန်းထားတဲ့အတိုင်းဖြစ်မလာဘဲ လယ်သမားများအတွက် များစွာထိခိုက်မှုများရှိလာခြင်း၊ မူလကတည်းကပင် လယ်သမားများနှစ်ပေါင်းများစွာ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် ဓားမဦးချလုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ မူလလက်ငုပ်လယ်သမားများဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် လန ၃၉ ကိုပြန်လည်ရုပ်သိမ်း ပြီးလယ်လုပ်ခွင့်ဆုံးရှုံးနေတဲ့ လယ်သမား ၆၁၅ ဦးအား မူလအတိုင်းလယ်မြေများကို ပြန်လည်လုပ်ကိုင် ခွင့်ရရှိအောင် ပြည်ထောင်စုအစိုးရကဆောင်ရွက်ပေးရန်အစီအစဉ်ရှိ၊ မရှိသိလိုသည့်အတွက် မေးမြန်းရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြို့နယ်များမှ ခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာ စံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန် လုပ်ကွက်များ ဖော်ထုတ်လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ယခင် ကျင်းပပြီးစီးခဲ့သော လွှတ်တော် အစည်းအဝေး များတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ဒဂုံမြို့သစ်အရှေ့ပိုင်းမဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးမြင့်သူမှ ၁၉-၈-၂၀၁၁ ရက်စွဲဖြင့်တင်သွင်းသည့်မေးခွန်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ စမ်းချောင်းမဲဆန္ဒနယ်မှ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးစိုးဝင်းမှ ၂၂-၈-၂၀၁၁ ရက်စွဲပါဖြင့်တင်သွင်းသည့်မေးခွန်း၊ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၂) အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဆွေအောင်မှ ၂၉-၉-၂၀၁၁ ရက်စွဲဖင့် မေးမြန်းချက်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဇွန်တောင်မဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်ဇင်မှ ၂၄-၁၁-၂၀၁၁ ရက်စွဲဖြင့်တစ်ကြိမ်၊ ၂၄-၁-၂၀၁၂ ရက်စွဲဖြင့် တစ်ကြိမ် စုစုပေါင်းနှစ်ကြိမ် မေးွမန်းချက်နှင့် ချင်းပြည်နယ်မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁) အမျိုးသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးကြွယ်ခမ်းမှ ၂၀-၃-၂၀၁၂ ရက်စွဲဖြင့် မေးမြန်းချက်များအပေါ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာဖြင့် ရှင်းလင်းဖြေကြား တင်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် ယခု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီး မေးမြန်းထားသော မေးခွန်းများအပေါ်တွင် တစ်စုတစ်ပေါင်းတည်းခြုံငုံ၍ ထပ်မံရှင်းလင်းတြင်ပ ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ပါတယ်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီး မေးခွန်းတွင်ပါရှိတဲ့ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး၊ ဒဂုံမြို့သစ်မြို့နယ်ရှိလယ်ယာမြေများကို ယခင် တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀ ခန့် ၁၉၉၈-၉၉ ခု မှစတင်၍ ဒဂုံမြို့သစ် အိမ်ရာစီမံကိန်းမြေအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက် ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒဂုံမြို့သစ်အိမ်ရာစီမံကိန်းမြေအဖြစ် အသုံးပြုရန် မြို့ရွာနှင့်အိုးအိမ်ဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာနသို့ ရန်ကုန်တိုင်း ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှုနှင့် တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့ရဲ့ ၂၀-၉-၁၉၈၉ ရက်စွဲပါစာဖြင့် လန-၃၉ ခွင့်ပြုချထားပေးခဲ့ပြီး မြို့ရွာနှင့် အိုးအိမ်ဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာနအနေဖြင့် စီမံကိန်းဧရိယာ အတွင်းပါဝင်သည့် လယ်ယာမြေများအတွက် ၁၉၈၉-၉၀ ခုနှစ်က ထိုစဉ်က ကာလတန်ဖိုးအရ တစ်ဧကလျှင်ကျပ် ၂၀၀၀၀ နှုန်းဖြင့် မြေလျှော်ကြေး၊ နစ်နာကြေးငွေများကို ပေးချေရှင်းလင်းခဲ့ပြီးဖြစ် ကြောင်းသိရှိရပါတယ်။ နောက်ပိုင်းတွင် မူလက ရန်ကုန်မြို့တော်အား အဆင့်မြှင့်တင်ရန်စီမံကိန်းအရ မြို့ရွာနှင့် အိုးအိမ်ဖွံ့ဖြိုးမှု ဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ဒဂုံစက်မှုဇုန်စီမံကိန်း၊ ဘူတာကြီးစီမံကိန်းနှင့် အိမ်ရာ စီမံကိန်းများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန်ရှိခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတော်၏မြို့တော်သစ် နေပြည်တော်အား လက်ရှိနေရာသို့ ရှေှ့ပြောင်းတည်ထောင်ခဲ့သည့် အားလေ်ျာစွာ အဆိုပါမြေများကို မြို့ရွာနှင့်အိုးအိမ် ဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာနက တည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းလုပ်ငန်းများ အသုံးပြုခြင်း မရှိတော့သည့်အတွက် စီမံကိန်းမြေဧရိယာမှာ ကြက်ဆူပင်များနှင့် မြက်တောများ၊ ပလပ်မြေများအဖြစ် တည်ရှိနေခဲ့ခြင်း အပေါ်တွင် နိုင်ငံတော်အတွက် အားထားနိုင်သော ခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာ စံပြအထူး စိုက်ပျိုးရေး ဇုန်ပေါ်ထွန်းလာစေရေးအတွက် ငွေကြေးအရင်းအနှီး စိုက်ထုတ်လုပ်ကိုင်နိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ အား တရားဝင်တာဝန်ပေးအပ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်စေခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရပါတယ်။ ယခင်တပ်မတော်အစိုးရ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီကာလ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များ အနေဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အဆိုပါဒဂုံမြို့သစ် မြို့ပြအိမ်ရာ စီမံကိန်းအကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် လျာထားခဲ့သည် မြေနေရာများပေါ်တွင် ခေတ်မီ စက်မှုလယ်ယာစံပြ အထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန် အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် လမ်းညွှန်မှု ပြုခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါလမ်းညွှန်ချက်အရ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ထိုစဉ်က ရန်ကုန်တိုင်း အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌကိုယ်တိုင် မြို့ပြစီမံကိန်းအဖြစ် ဖော်ထုတ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း မရှိတော့သည့် မြေဧရိယာများတွင် ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းရှင်များအား ငွေကြေးရင်းနှီး မြှုပ်နှံပြီး ခေတ်မီစက်မှုလယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းညွှန်ကြား ဆောင်ရွက်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းရှင်များ အနေဖြင့် ဒဂုံမြို့သစ် သုံးမြို့နယ်မှလုပ်ကွက်အလိုက် တာဝန်ပေးအပ်ချက်အပေါ် ခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာများပေါ်ထွက်လာရေးအတွက် ငွေကြေးရင်းနှီးမှုများကြီးမားစွာဖြင့် ဧကကွက်၊ ဟက်တာ ကွက်ကြီးများဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ကုန်ထုတ်လမ်းများဖောက်လုပ်ခြင်း၊ ရေသွယ်မြောင်းကြီးများ ဖောက်လုပ် ခြင်း၊ ရေသွင်းရေထုတ်စနစ်များတည်ဆောက်ခြင်း၊ စက်ကိရိယာများထားသိုရန် ဂိုဒေါင်များနှင့် သီးနှံ သိုလှောင်ရုံများတည်ဆောက်ခြင်း၊ သီးနှံမျိုးစေ့အခြောက်ခံစက်များနှင့် သီးနှံမျိုးစေ့ထုတ် ခေတ်မီ စက်ကိရိယာများတည်ဆောက်ခြင်း၊ စက်ယန္တရားများဝယ်ယူ၍ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို တစိုက်မတ်မတ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ယခင်လွန်ခဲ့သည့်နှစ် ၂၀ ခန့်က ၁၉၉၈ ခုနှစ်ကာလက လယ်တစ်ဧက၏တန်ဖိုးမှာကျပ် ၂၀၀၀၀ ခန့်သာရှိသော်လည်း လက်ရှိ အခြေအနေမှာ အဆင့်မြင့်လယ်ယာမြေကွက်များပေါ်ထွန်းလာစေရေးအတွက် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ အနေဖြင့် တစ်ဧကကျပ်သိန်းဂဏန်းအသီးသီး ကုန်ကျခံစိုက်ပျိုးကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ကုမ္ပဏီ လုပ်ငန်းရှင်များမှ ဒဂုံမြို့သစ်မြို့နယ်များမှ လယ်ယာမြေများအား ခေတ်မီစက်မှုလယ်ယာစံပြ အထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန်အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် နှစ်စဉ်မိုးစပါး၊နွေစပါးစိုက်ဧရိယာ တိုးတက်လာစေသည့်အပြင် စပါးတစ်ဧကအထွက်နှုန်းမှာလည်း ပျမ်းမျှတစ်ဧကတင်း ၁၀၀ အထက် သိသိသာသာတိုးတက်ထွက်ရှိပြီး နိုင်ငံတော်၏လယ်ယာကဏ္ဍရှေ့ပြေးစံနမူနာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ ကြောင်းသိရှိရပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံတော်၏အဓိကသီးနှံဖြစ်သည့် စပါးသီးနှံစိုက်ပျိုးထုတ် လုပ်မှုတိုးတက်ထွက်ရှိစေရေးအတွက် အထွက်ကောင်းစပ်မျိုးစပါးများကို စမ်းသပ်တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးလျက် ရှိရာမှာ ယခုဒဂုံစက်မှုလယ်ယာစံပြ အထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန်တွင် ပြည်တွင်းပြည်ပကုမ္ပဏီများနှင့် ပူးပေါင်း၍ အထွက်ကောင်း မျိုးကောင်းမျိုးသန့် စပ်မျိုးစပါးများ မျိုးသန့်မျိုးစေ့ ထုတ်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက် နိုင်ငံတော်၏ လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ထိထိရောက်ရောက် အကျိုးပြုဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါတယ်။ ယခုကဲ့သို့ ဒဂုံမြို့သစ်သုံးမြို့နယ်မှာ ခေတ်မီ စက်မှုလယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန် အကောင်အထည်ဖော်မှု အခြေအနေများကို အများပြည်သူ သိရှိနိုင်ရန်အတွက်စံနမူနာယူနိုင်ရန် သတင်းစာ၊ ရုပ်မြင်သံကြားတို့တွင် စဉ်ဆက်မပြတ် ထုတ်လွှင့်ပေး လျက်ရှိသည်ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့အားလုံး တွေ့မြင်သိရှိရပြီးဖြစ်ပါတယ်။ လယ်ယာကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးအတွက် လက်မှုလယ်ယာမှ ခေတ်မီစံပြစက်မှု လယ်ယာဖော်ထုတ်မှု လုပ်ငန်းများကို စံနမူနာအဖြစ် အတုယူပြီးနိုင်ငံတစ်ဝန်း၊ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးတို့တွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်ကြမည့် တိုင်းရင်းသားလုပ်ငန်းရှင်များ၊ မျိုးစေ့ထုတ်ကုမ္ပဏီကြီးများ၊ စက်မှု လယ်ယာအထူးပြုကုမ္ပဏီကြီးများ အလားတူပေါ်ထွန်းလာစေနိုင်မည်ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန်အဖြစ် ဖော်ထုတ်ရာမှာ လိုအပ်တဲ့ငွေကြေးအရင်းအနှီးနှင့် စက်ယန္တရားများအပြင် လုပ်သားအင်အားစုစည်းဆောင်ရွက်ရာမှာ ဒေသခံတောင်သူလယ်သမား များ၏ လုပ်အားနှင့်လုံလောက်မှုမရှိသဖြင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအပြင် အခြားဒေသများမှ လယ်ယာ လုပ်သားများလည်း လာရောက်လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြပြီဖြစ်သည့်အတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း များလည်းပေါ်ထွန်းလာတာဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းသို့ ကုမ္ပဏီလုပ်ငန်းရှင်များက ခေတ်မီစံပြစက်မှု လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအထူးဇုန်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ကုမ္ပဏီလုပ်ကွက်၌ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသော ဒေသခံတောင်သူများအပါအဝင် အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ လာရောက် လုပ်ကိုင်ကြသည့် ပြည်သူလူထုအနေဖြင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများပိုမိုရရှိပြီး မိသားစု တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေတိုးတက်အောင် ထိထိရောက်ရောက်အကောင် အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၂၉ တွင် နိုင်ငံတော်သည် လက်မှုလယ်ယာမှ စက်မှုလယ်ယာသို့ကူးပြောင်းနိုင်ရန် နည်းပညာ၊ အရင်းအနှီး၊ စက်ပစ္စည်း၊ ကုန်ကြမ်းစသည့်တို့ကို အတတ်နိုင်ဆုံးဖြည့်ဆည်းရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းဖော်ပြထားရှိပြီးဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်သော မိမိတို့နိုင်ငံအားလယ်ယာကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်နှင့် စက်မှုလယ်ယာစနစ် သို့ကူးပြောင်းနိုင်ရန်အလို့ငှာ နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေကြေးအရင်းအနှီးစိုက်ထုတ်လုပ်ကိုင်ရန် အကန့် အသတ်ရှိသည့်အတွက် ယခင်တပ်မတော်အစိုးရ၊ နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောင်စီကာလတွင် ကုမ္ပဏီကြီးများအား တာဝန်တစ်ရပ်အနေဖြင့် ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်စွာခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန်အဖြစ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ ထိုစဉ်ကမဖွံ့ဖြိုးသေးသည့် ရေမြုပ်လပ်မြေများကို ကုမ္ပဏီများကငွေကြေး အရင်းအနှီးကျပ်သိန်းပေါင်းများစွာ အကုန်အကျခံပြီး စိုက်ထုတ်ရင်းနှီးလုပ်ကိုင်ကြခြင်းကြောင့် ယနေ့ကာလတွင် လယ်ယာမြေပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများဖြစ်တဲ့ ဧကကွက်၊ ဟက်တာကွက်ကြီးများ ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ ကုန်ထုတ်လမ်းများနှင့် ရေသွင်းရေထုတ်မြောင်းများဖောက်လုပ်ခြင်းတို့ကို စက်ယန္တရား အင်အား၊ နည်းပညာကျွမ်းကျင်မှုပညာရှင်များဖြင့် ခေတ်မီစက်မှုလယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေးဇုန် အဖြစ်ကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်းတွေ့ရှိရပါတယ်။ ယခင် နှစ် ၂၀ ခန့် ၁၉၉၈ မတိုင်ခင်ကာလက လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြတဲ့ လယ်သမားမိသားစုများအနေဖြင့်လည်း ယခု ခေတ်မီစက်မှု လယ်ယာစနစ်ကူးပြောင်းပြီဖြစ်သော လယ်ယာမြေများပေါ်မှာ မိမိတို့ကျွမ်းကျင်တဲ့လုပ်ငန်းအလိုက် ထွန်ယက်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်းစတဲ့ လယ်ယာလုပ်ငန်းများကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့လုပ်အားအလျောက် ထိုက်တန်တဲ့လုပ်အားခများရရှိကြပြီး မိသားစုအလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း နှင့်ဝင်ငွေများတိုးတက်ရရှိရမည်ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုကဲ့သို့ ခေတ်မီစက်မှုလယ်ယာစံပြအထူးစိုက်ပျိုးရေး ဇုန်ဖော်ထုတ်လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် ဒေသခံပြည်သူလူထုမှ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းနှင့် မိသားစုဝင်များ လက်တွေ့ကျကျ အမှန်တိုးတက်ခံစားနေရပြီဖြစ်သော်လည်း လယ်သမားအချို့မှာ ကုမ္ပဏီများမှ စိုက်ပျိုးထားရှိတဲ့ စိုက်ပျိုးမြေများပေါ်မှာ စိုက်ပျိုးပြီးအပင်များကို ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ ပြုပြင်ပြီး မြေများကို ထွန်ယက်ဖျက်ဆီးခြင်းဖြင့် မည်သူမျှ အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာမျှမရှိဘဲ လှုံ့ဆော်မှုအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေမှုများဟာ ဥပဒေကြောင်းအရ အကာအကွယ်ပေးရန်လည်း သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့မှ မှန်ကန်စွာစိစစ်ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်းသိရှိရပါတယ်။ နိုင်ငံတော်ကို ခေတ်မီစက်မှုလယ်ယာစနစ်ထူထောင်နိုင်ရေး တောင်သူလယ်သမားများအပါအဝင် အခြေခံလူတန်းစားများ တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေတိုးတက်ပြီး စားဝတ်နေရေးဖူလုံစေရေးအတွက် ရှေ့ပြေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဆောင်ရွက်ထားရှိသူများအပေါ် ဥပဒေကြောင်းအရ အကာအကွယ်ပေးနိုင်မှသာလျှင် နောင်လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလုပ်ကိုင်ကြသူများအနေဖြင့် စိတ်ချယုံကြည်စွာ လုပ်ကိုင်ကြမည်ဖြစ်ပြီး လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများမှာ ပြည်တွင်းပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်း များကို ပိုမိုတိုးတက်ပေါ်ထွက်လာနိုင်စေမှာဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာနှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါက ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုနိမ့်ကျနေတဲ့ မိမိတို့နိုင်ငံရဲ့ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရန်နှင့် တောင်သူ လယ်သမားများ၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် အဓိကအခြေခံဖြစ်သည့် လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ကြရာတွင် နိုင်ငံတကာကဲ့သို့ ခေတ်မီလယ်ယာစနစ် ပီပြင်စွာ ပေါ်ထွန်းလာအောင် လက်တွေ့ကျကျ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ကြရန်လည်း အခြေခံအထူးလိုအပ်ချက်ဖြစ်နေပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းတစ်ပြိုင်တည်းမှာပဲ နိုင်ငံတော်ရဲ့လယ်ယာ ကဏ္ဍခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို လုပ်ငန်းရှင်များအပါအဝင် တောင်သူလယ်သမားများနှင့်အတူ လက်တွဲကြပြီး ယနေ့ခေတ်စားနေတဲ့ Public Private Partnership ပုံစံနဲ့ ဘက်စုံထောင့်စုံမှ ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ကြခြင်းအားဖြင့် အခြားအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများ နည်းတူ လယ်ယာလုပ်ငန်းတွင်သာမက တစ်နိုင်ငံလုံး ရေမြင့်လျှင် ကြာတင့်သကဲ့သို့ မျှဝေခံစား တိုးတက်လာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအွခေခံဥပဒေပုဒ်မ ၁၆၁ အရ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးတွင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်လွှတ်တော်များ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ယင်းဥပဒေပုဒ်မ ၂၈၄ အရ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးဆောင်တဲ့ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များက ခိုင်မာစွာဖွဲ့စည်းထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရ အဖွဲ့များအနေနဲ့ ဒေသအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာတဲ့ကိစ္စရပ်များအား အောက်ခြေမြေပြင်ပကတိအခြေ အနေမှန်အတိုင်းဥပဒေနှင့်အညီ စိစစ်ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် တတိယပုံမှန်အစည်းအဝေးက ပြဋ္ဌာန်း ပေးခဲ့တဲ့ လယ်ယာမြေဥပဒေကို နိုင်ငံတော်သမ္မတက ၃၀-၃-၂၀၁၂ ဖြင့် လက်မှတ်ရေးထိုးထုတ်ပြန် ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းလယ်ယာမြေ ဥပဒေအရ လက်တွေ့လိုက်နာကျင့်သုံးဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးရဲ့ ၂-၅-၂၀၁၂ ရက်စွဲပါစာအမှတ်ဖြင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဦးစီး ဌာနဦးဆောင်ပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၆ ဦး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ နည်းဥပဒေများရေးဆွဲရေးလုပ်ငန်းကော်မတီ အနေဖြင့် လယ်ယာမြေနည်းဥပဒေများကို ရေးဆွဲပြုစုနိုင်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းနည်းဥပဒေများ မူကြမ်းကို ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး၏ သဘောထားအကြံပြုချက်ရယူပြီး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် အညီ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သို့ တင်ပြေဆာင်ရွက်လျက်ရှိ၍ မကြာမီကာလအတွင်းမှာ လယ်ယာမြေနည်းဥပဒေများကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်တော့မည် ဖြစ်ပါတယ်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ကြီး၏ ယခုမေးခွန်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အလားတူမေးခွန်းများကို ယခင်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများတွင် ပြည့်စုံစွာရှင်းလင်းဖွေကြားခဲ့ပြီးဖြစ်ပါကြောင်းနှင့် အဆိုပါ ကိစ္စရပ်များအပေါ် သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များက အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်း ပြီးဖြစ်သည့် လယ်ယာမြေဥပဒေနှင့် ပေါ်ပေါက်လာမည့်နည်းဥပဒေနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ညီညွတ်စွာဖြင့် မြေပြင်ပကတိအခြေအနေမှန်များပေါ်မူတည်၍ နိုင်ငံတော်၏ အမျိုးသားရေး ရေရှည်အကျိုးစီးပွားအတွက် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့များမှ ကွင်းဆင်းစိစစ်စစ်ဆေး ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးသွားနိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေကြားပါသည်။
