(င)-ဓားမဦးချလယ်မြေများကို သိမ်းယူပြီး ငါးကန်များ တူးဖော်ခြင်း၊ ဂရန်အင်းနယ်မြေများကိုပါ ငါးကန်အဖြစ် တူးဖော်ပြီးလုပ်စားနေသူနှင့် နစ်နာသူများက တိုင်ကြားလာခြင်းကို ဥပဒေနှင့်အညီ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ/မရှိနှင့်စပ်လျဉ်းသည်‌့ မေးခွန်း

မေးခွန်းအား ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့ရုံး များ၏ ဖြေကြားချက်နှင့်အတူ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနက ပေါင်းစပ် ရှင်းလင်းဖြေကြားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊

အဓိက မေးမြန်းထားသည့် မေးခွန်းပါ အချက်များကို ဆန်းစစ်ကြည်‌့လိုက်မည် ဆိုပါက ဓားမဦးချ‌ ပြေစာပေါက် လယ်‌မြေများကို သိမ်းယူကျူးကျော် ငါးကန်များ တူးဖော်သည့် အတွက် မြေသိမ်းဥပဒေနှင့် မညီညွတ်ခြင်း၊ မူလပြေစာပေါက် လယ်သမားများကို ပြန်ပေးရန် သို့မဟုတ် မြေသိမ်းခံရသည့်အတွက်  နစ်နာသူလယ်သမားများကို ကာလဒေသ ပေါက်ဈေးနှင့် ပေးချေမှုနှင့် တရားဝင် ဂရန်အင်း၊ အဖရောင်အင်း နယ်နိမိတ်ကို ခွင့်ပြုချက်မဲ့ ကျူးကျော်ကန် တူးဖော်ခြင်းကြောင့် ဂရန်ပိုင် အင်းမြေအဖြစ် ပြန်ထားရန် အတွက် ချောင်းရိုးများကို လွတ်လပ်စွာ အင်းမြေအဖြစ် ထားရန်၊ ငါးကန်နှင့် မသက်ဆိုင်စေရန် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးပြီး ဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ပေးရန်ဆိုသည့်  အချက်များကို အခြေခံထား မေးမြန်းထားသည်ကို စိစစ်သိရှိရကြောင်း၊

၎င်းနေရာဒေသသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မြောက်ပိုင်းခရိုင်၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်၊ အထရောင် ကျေးရွာအုပ်စုအတွင်းတွင်ရှီသည့် ရေနက်ကွင်း မြေဧရိယာများ ဖြစ်သည့် ကွင်းအမှတ်(၅၇-ဘီ)၊ မှိန်ပုလဲကွင်းရှိ ဧရိယာ ၇၅ ဧက၊ ကွင်းအမှတ်(၈၁)၊ မှိန်ပုလဲတောင်ကွင်းရှိ ဧရိယာဧက ၃၇၀ နှင့် ကွင်းအမှတ်(၈၂)၊ အထရောင် အနောက်ကွင်းရှိ ဧရိယာ ၅၆၅ ဧက စုစုပေါင်းလယ်မြေနှင့် မြေလွတ်၊ မြေရိုင်းဧရိယာ ၁၀၁၀ ဧကရှိသည့် မြေနေရာများ ဖြစ်ကြကြောင်း၊  ၎င်းမြေများအနက် မြေလွတ်၊ မြေလပ်၊ မြေရိုင်းဧရိယာ ၆၇၇.၄၃ ဧကကို ၁၉၉၉-၂၀၀၀ ခုနှစ်မှစပြီး ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းဆိုသည့် ပုဂ္ဂလိက ငါးမွေးမြူရေးကန် တည်ဆောက်လိုသည့်သူကို ရန်ကုန်တိုင်း အေးချမ်း သာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီမှ  ၁၉၅၃ လယ်ယာမြေ နိုင်ငံပိုင်ပြုလုပ်ရေးဥပဒေ၏ ပုဒ်မ ၃၉ အရ ခွင်‌့ပြုမိန့် ထုတ်ပေးခဲ့သည်ကို စိစစ်သိရှိရကြောင်း။

ကျန်ရှိသည့် လယ်မြေ ၃၃၂.၅၇ ဧကကို ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ လယ်ယာမြေဥပဒေနှင့်အညီ လယ်ယာမြေ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြု လက်မှတ်ပုံစံ(၇)ရရှိရန် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ထပ်မံ လျှောက်ထားသည့်အချိန်တွင် လျှောက်ထား မြေဧရိယာအနက် ၂၆၄.၀၇ ဧကကို ခရိုင်လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့မှ လယ်ယာမြေ လုပ်ပိုင်ခွင့်ပြုလက်မှတ် ပုံစံ(၇)ထုတ်ပေးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ကျန်သည့် ၆၈.၅ ဧကသည် လက်ရှိ အခြေအနေတွင်  တောင်သူများ စိုက်ပျိုးအသုံးပြုလျက်ရှိပြီး မြေယာ အငြင်းပွားမှုများ ရှိနေသည့် အခြေအနေဖြစ်နေသည်ကို စိစစ်တွေ့ရှိရကြောင်း။

၎င်းလယ်မြေပုံစံရပြီး လယ်မြေဧရိယာ ၂၆၄ ဧကကို ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ၁၅-၃-၂၀၁၆ ရက်နေ့တွင် ငါးမွေးကန်အဖြစ် လယ်ယာမြေအခြားနည်း အသုံးပြုခွင့် ရရှိရေး လျှောက်ထား ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း၊ ခရိုင်လယ်ယာမြေ စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့မှ စိစစ်ပြီး ခွင့်ပြုမိန့် ပေးထားခြင်း မရှိသည့် အခြေအနေတွင် ၎င်းမြေများပေါ်တွင် ငါးကန်များ ကျူးကျော် ဆောင်ရွက်ထားသည်ကိုလည်း စိစစ်သိရှိရကြောင်း၊ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ငါးကန်အသုံးပြု လုပ်ကိုင်နေသည့် ဧရိယာအတွင်းတွင် အင်းအစိတ်အပိုင်း အချို့ပါဝင်ခဲ့သည့် အတွက် လေလံဆွဲဝယ်ယူ လုပ်ကိုင်မည်‌့သူ မရှိခဲ့သည်ကိုလည်း သိရှိရကြောင်း၊ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်း မှ သတ်မှတ်အင်း ဝင်ငွေခွန်နှင့် ငါးမွေးကန် ဆက်စပ်အင်းအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခွင့်ရရန် လျှောက်ထားသည့်အချိန်တွင် ၂၀၀၃ ခုနှစ်၊ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မှစတင်ပြီး ၎င်းအချိန်ကာလတွင် မွေးမြူရေး၊ ရေလုပ်ငန်းနှင့် ကျေးလက်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဦးစီးဌာန ခွင့်ပြုမိန့်နှင့် ငါးလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာနမှ လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်းနှင့် ၁၉-၇-၂၀၁၇ ရက်နေ့တွင် အင်းသားကြီးနှင့် ငါးမွေးကန်သမားများ အချင်းမပွားစေရန် အဖရောက်အင်း ရောင်းချရာတွင် အင်းဂရန် အတွင်း ထည်‌့သွင်းရောင်းချမည်‌့ ချောင်းရိုး၊ အိုင်ရိုး၊ အင်းလက်တက်များ နှင့်ပတ်သက်ပြီး အဖရောက်အင်း၏ ဧရိယာကို ကန်အပြင်ဘက်တွင် ရှိသည့် ကျွဲဖြူချောင်းနှင့် ကန်အတွင်းတွင် ရှိသည့် ကျူအိုင်ရိုး၊ အင်းယားရှည်းရက်များကို အဖရောက်အင်း ဧရိယာသို့ တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့မှ  ချမှတ်သည့် ခွင့်ပြုမိန့်နှင့် ဆောင်ရွက်သင်‌့သည် ကို စိစစ်သိရှိရကြောင်း၊

လက်ရှိတွင် ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ငါးကန်များ အသုံးပြုလျက်ရှိသည့် မြေများနှင့် ပတ်သက်ပြီး တောင်သူဦးဆန်းလွင်မှ ၃ ဦး အနေနှင့်လည်းကောင်း၊ ဦးသိန်းစိန်မှ ၂ ဦး အနေဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဦးခင်မောင်ကြည်မှ ၁၉ ဦးအနေဖြင့် လည်းကောင်း သိမ်းဆည် ခံမြေနှင့် လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခြင်း ခံရမှုများ ပြန်လည် စိစစ်ရေး ကော်မတီကို အသိအမှတ်ပြုပြီး တိုင်ကြားခဲ့သည်ကို သိရကြောင်း၊ ၎င်းတိုင်ကြားစာနှင့် ပတ်သက်ပြီး လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခံရမှုများ ပြန်လည်စိစစ်ရေး ကော်မတီ အဆင့်ဆင့်မှ စီစစ်ဆောင်ရွက်သည့် အချိန်တွင် ဦးသိန်းစိန်ပါ ၂ ဦး၊ ဦးခင်မောင်ကြည်ပါ ၁၉ ဦး၏ တင်ပြတိုင်ကြားစာများနှင့်ပတ်သက်ပြီး လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခံရမှုများ ပြန်လည်စိစစ်ရေး ဗဟိုကော်မတီမှ စိစစ် ဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်သည့် ၎င်းကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စောင့်ရမည့် အခြေအနေဖြစ်ကြောင်း။

ဦးဆန်းလွင်ပါ ၃ ဦးနှင့်ပတ်သက်ပြီး တိုင်းဒေသကြီး လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခြင်းခံရမှုများ ပြန်လည်စိစစ်ရေးကော်မတီ၏ ၂၀-၁၁-၂၀၁၈ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းညှိနှိုင်း အစည်းအဝေး ဆုံးဖြတ်ချက်အရ သိမ်းဆည်းမြေနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်း မရှိသည့်အတွက် အမှုပိတ်သိမ်းရန် မြေယာကိစ္စများကို မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ဆက်လက် စိစစ်ဆောင်ရွက်ပြီး ပြန်လည်ဆုံးဖြတ်ထားသည် ကို သိရကြောင်း၊ ထိုကြောင့် မြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှ စိစစ် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်ကို သိရှိရကြောင်း၊ 

ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ငါးကန်တူးဖော် အသုံးပြုထားသည့် မြေဧရိယာများအတွင်းတွင် အဖရောက်ရိုး၊ ကျွဲဖြူချောင်းရိုးနှင့် ဋကောက်ရိုးချောင်း ၃ ခု ပါဝင်နေသည်ကို သိရကြောင်း။ ဒေါ်ကြည်ကြည်ဝင်းမှ ခွင့်ပြုမိန့် ရရှိပြီးဖြစ်သည့် ဧရိယာအတွင်းတွင် အဖရောက်အင်း နယ်နိမိတ် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါသွားသည့်အတွက် အင်းဧရိယာများ လျော့နည်းသွားရခြင်း ဖြစ်သည်ကို သိရကြောင်း၊ ကျန်ခဲ့သည့် အင်းဧရိယာများကို ကွင်းဆင်းစစ်ဆေး တိုင်းတာပြီး တိုင်းဒေသကြီး ရေချိုငါးလုပ်ငန်း ဥပဒေအရနှင့် အင်းမြေပုံ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်သွားရမည် ဖြစ်ကြောင်း။

ထိုကြောင့် မေးခွန်းပါ မြေနေရာများနှင့် ပတ်သက်ပြီး တောင်သူ ၂၂ ဦးက လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခံရမှုများ ပြန်လည်စိစစ်ရေး ကော်မတီ အဆင့်ဆင့်သို့ အသီးသီး တင်ပြတိုင်ကြားခဲ့သည့် တောင်သူ ၁၉ ဦး၏ တင်ပြစာနှင့်ပတ်သက်ပြိး လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခြင်းခံရမှုများ ပြန်လည်စိစစ်ရေး ကော်မတီအဆင့်ဆင့်မှ စိစစ် ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖြစ်ကြောင်းနှင့် တောင်သူ ၃ ဦး၏ တင်ပြစာနှင့်ပတ်သက်ပြီး တိုင်းဒေသကြီး လယ်ယာမြေနှင့် အခြားမြေများ သိမ်းဆည်းခံရမှု ပြန်လည် စိစစ်ရေး ကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ သိမ်းဆည်းမြေ မဟုတ်ဘဲ မြေယာအငြင်းပွားမှု ကိစ္စဖြစ်သည့်အတွက် အမှုတွဲ ပိတ်သိမ်းထားရှိသည်ကို သိရှိကြောင်း၊

အင်းဧရိယာများ လျော့နည်းသွားခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး ကျန်ရှိသည့် အင်းဧရိယာများကို ကွင်းဆင်း စစ်ဆေးတိုင်းတာပြီး တိုင်းဒေသကြီး ရေချိုငါးလုပ်ငန်း ဥပဒေနှင့်အညီ စီမံဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည့်အတွက် အင်းနယ်နိမိတ်မြေပုံ ပြန်လည် ဖော်ထုတ် သတ်မှတ်ပေးသွားရန် အစီအစဉ်ဖြစ်ပါကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေကြားပါသည်။