(ဋ)လဝကပုံစံ(၄)နှင့် စပ်လျဉ်းသည့် မေးခွန်း

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောဒေသဟာ ကျွန်တော် စောစောက တင်ပြခဲ့သလိုပဲ တစ်ဖက်နိုင်ငံနဲ့ ၁၅၂ မိုင်ခန့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်မှုရှိပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မောင်တောခရိုင်အတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးတွေဟာ တစ်ဖက်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်တဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများနဲ့ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု ဓလေ့ထုံးစံယဉ်ကျေးမှု ရုပ်ရည်သွင်ပြင် ဘာသာစကားကစပြီးတူညီကြတဲ့အတွက် ရှေးအစဉ်အဆက် ကာလများကတည်းက နှစ်နိုင်ငံကြား အပြန်အလှန် ကူးလူးသွားလာဆက်ဆံပေါင်းသင်းမှုများ ရှိခဲ့ကြပါတယ်။ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေတဲ့ နိုင်ငံများဖြစ်တဲ့အလျှောက် တူညီတဲ့အချက်တွေပေါ်မှာ အခြေခံပြီး အထူးသဖြင့် တစ်ဖက်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများဟာ ရေမြေသယံဇာတ ပိုမို ကောင်းမွန်ကြွယ်ဝတဲ့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ အတွင်းဘက်ကို တရားမဝင်ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မှုများ ရှိခဲ့ ကြပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံ အတွင်းမှာရှိနေတဲ့ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးစုများနှင့် အပြန်အလှန် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း၊ သားသမီးမွေးဖွားခြင်းများရှိလာခဲ့ကြလို့ နိုင်ငံအတွင်းမှာ လူဦးရေရောထွေး နေထိုင်မှုများရှိလာခဲ့ခြင်း၊ ခွဲခြားရန်ခက်ခဲလာခြင်းစတဲ့အချက်တွေဟာ ငြင်းကွယ်လို့မရတဲ့ ဒီကနေ့ ပကတိ အခြေအနေများပင်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အားလုံးအသိပင် ဖြစ်ပါကြောင်း ကနဦးရှင်းလင်းတင်ပြ လိုပါတယ်။

ဥက္ကဋ္ဌကြီးခင်ဗျား။ ကျွန်တော် ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သလိုပဲ ကာလရှည်ကြာစွာ မြန်မာနိုင်ငံ အတွင်းကို တစ်ဖက်နိုင်ငံမှ တရားမဝင်  ဝင်ရောက်နေထိုင်သူများ အများအပြားရှိလာခဲ့တဲ့အတွက် အားလုံးသိပြီး ဖြစ်တဲ့အတိုင်း ၁၉၇၈ ခုနှစ်အတွင်းက နယ်မြေဒေသလုံခြုံရေးနဲ့ အမျိုးသားရေး လိုအပ်ချက်တွေအရ နဂါးမင်းစစ်ဆင်ရေးအမည်နဲ့ စစ်ဆေးခြင်းတွေ လုပ်ခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီကာလ အတွင်းမှာ စစ်ဆေးဖို့ မခံနိုင်သူ၊ မခံဝံ့သူအချို့ဟာ တစ်ဖက်နိုင်ငံ အတွင်းကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် သွားတဲ့အတွက်ကြောင့် ဟင်္သာစီမံချက်အမည်နဲ့ လူဦးရေပေါင်း ၁၈၀၀၀၀ ကျော်ကို ပြန်လည် လက်ခံမှုပြုခဲ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ ဘင်္ဂါလီလူမျိုးများဟာ ၁၉၉၀ ခုနှစ် နှင့် ၁၉၉၁ ခုနှစ်တို့မှာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် တစ်ဖက်နိုင်ငံကို တစ်ခါထွက်ခွာသွားကြပြန်လို့ နှစ်နိုင်ငံသဘောတူချက်နဲ့ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့ကစပြီး ပြန်လည်လက်ခံရေး လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လအထိ ဦးရေပေါင်း ၂၃၀၀၀၀ ကျော် လက်ခံပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ သည့်နောက်ပိုင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ဘက်က ယနေ့ထက်တိုင် လက်ခံရေး စခန်းဖွင့်လှစ်လက်ခံဖို့ ကမ်းလှမ်းသော်လည်းပဲ တရားဝင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသူ မရှိတော့ပါဘူး။ သို့ပါသော်လည်း နည်းမျိုးစုံနဲ့ ရောထွေးပြီး တရားမဝင် ခိုးဝင်မှုတွေကတော့ ယနေ့တိုင်ရှိနေဆဲ ဖမ်းဆီးရမိနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဖြေကြားပါသည်။