(က)-ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်သည့် တရားသူကြီးများရေရှည် တည်တံ့ ခိုင်မြဲစွာ ရပ်တည်နိုင်ရေးနှင့် စပ်လျဉ်း သည့်မေးခွန်း

အရာတော်မြို့နယ်မှ တရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးကို လက်ရှိတာဝန်မှ အဆင့်ချထားခြင်းဆိုသည်မှာ မှန်ကန်ခြင်းမရှိပါကြောင်း ရှေးဦးစွာဖြေကြား အပ်ပါသည်။ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ တရားစီရင်ရေးလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဆက်နွယ်ပြီးရရှိသော သတင်းအချက်အလက်များ အပေါ် စုံစမ်း စစ်ဆေးမှု များ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း  စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်သို့ ဒုတိယ ဦးစီးမှူးအဖြစ် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အရ ပြောင်းရွှေ့ နေရာချထားခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ဦးမင်းသော်ထွေးအပေါ် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်က ဖွဲ့စည်းပေးသော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အဖွဲ့၏ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်အရ ဦးမင်းသော်ထွေးသည် တရားခွင်တွင် ခေါင်းပေါင်းမ‌ပေါင်းဘဲ အမှုစစ်ဆေးခြင်း၊ တရားခွင်တွင် အချိန်ပြည့် ရုံးထိုင်စစ်ဆေးမှုမရှိဘဲ လက်အောက်ဖြင့်လွှဲအပ်ထားခြင်း၊ ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များအား မိမိရုံးသတင်းကို ပြောဆိုခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည့်အတွက် ထိုသို့ပြုလုပ်ပြောဆိုခြင်းသည် တရားသူကြီး တစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ညီညွတ်မှုမရှိသည်ကို စိစစ်တွေ့ရှိရပါကြောင်း၊ ၎င်းအား သတိပေးသည့် အနေဖြင့် ဝန်ထမ်း ဆိုင်ရာပြစ်ဒဏ်သာ ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း မေးခွန်းအမှတ် ၁ နှင်‌့ ပတ်သက်ပြီး၍ ရှင်းလင်း ဖြေကြားပါသည်။

ဆက်လက်၍ တရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်သို့ ဒုတိယဦးစီးမှူးအဖြစ် ပြောင်းရွှေ့နေရာချထားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အရာတော်မြို့နယ်၊  အမှတ်(၂)ရပ်ကွက်ရှိ ဦးကျော်ဝင်း၊ အထက်တန်းရှေ့နေ ဦးလင်းလင်းသန့်နှင့် ဦးတင်ညွန့်တို့က ၎င်းအပေါ် တိုင်ကြားချက်များပြုလုပ်ခဲ့ပါကြောင်း၊ တစ်ခါ ရှမ်းပြည်နယ် တာချီလိတ်ခရိုင်တရားရုံးရှိ ဦးမင်းသော်ထွေးသည် ဒုတိယဦးစီးမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ကလည်း ကျမ်းကျိန်လွှာတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ကိစ္စအတွက် ၎င်းကိုအရေးယူပေးရန်၊ ထို့ပြင် တာချီလိတ်မြို့နယ်မှ ဒေါ်နန်းစံဟွမ်၏ တိုင်ကြား ချက်များနှင့် ရုံးစိုက်ရာဒေသမှ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ထွက်ခွာသည့် ကိစ္စရပ်များ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာသဖြင့် ယင်းကိစ္စရပ်များအပေါ် ဌာနဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် ၎င်းကို ၁၅-၅-၂၀၁၃ ရက်နေ့မှစ၍ တာဝန်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါကြောင်း၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာအရ ဦးမင်းသော်ထွေးသည် အရာတော်မြို့နယ်တရားရုံး တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် အမှုနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိသော စကားများကို တရာခံရှေ့နေနှင့် မလိုအပ်ဘဲ ပြောဆိုခဲ့ခြင်း၊ အမှုသည်နှင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သူတို့က ၎င်း၏နေအိမ်ဝင်းအတွင်း လာရောက် နေထိုင်သည်ကို လက်ခံခွင့်ပြုခြင်း၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်တွင် ဒုတိယဦးစီးမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဌာနဆိုင်ရာအကြီးအကဲ၏ ခွင်‌့ပြုချက်မရဘဲ ရုံးစိုက်ရာဒေသမှ ထွက်ခွာခြင်းမှာ ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ထုတ်ပြန်ထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ခြင်း စသည့်အတွက် တရားသူကြီးတစ်ဦး အနေဖြင့် မပြုသင့်မပြုအပ်သော ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းများကို ဖောက်ဖျက်ခဲ့ကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရသည့်အတွက် ၎င်းကိုရာထူးတိုးမြှင့်ရန် အလှည့်ကျရောက်သည့် နေ့မှစ၍ ရာထူး တိုးမြှင့်ခြင်းကို ၁ နှစ်ရပ်ဆိုင်းသည့် ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာ ပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်ခဲ့ပါကြောင်း၊ ထို့ပြင် တာချီလိတ် ခရိုင်တရားရုံးတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ်က ကျမ်းသစ္စာပြုရန် အရာရှိအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း မခံရသေးမီ အချုပ်တရားခံတစ်ဦးဖြစ်သော ဒေါ်ရင်မေ ပြုလုပ်သည့်ကျမ်းသစ္စာပြုလွှာ ၂ စောင်တွင် ကျမ်းသစ္စာပြုခွင့်ရသူ အရာရှိအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးပေးခြင်းမှာလည်း တည်ဆဲဥပဒေနှင့် ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်ကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရသည့်အတွက် ၎င်းကို သတိပေးဝန်ထမ်းဆိုင်ရာပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း၊ ယင်းကဲ့သို့ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ပြီးသည့် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းကို ၁၅-၅-၂၀၁၃ ရက်နေ့မှ စ၍ တာဝန်မှ ယာယီရပ်ဆိုင်းသည့် အမိန့်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် တာဝန်မှယာယီ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သော ကာလကိုလည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ချိန် အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး မူလတာဝန် ဝတ္တရားများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ပြီး ဖြစ်ပါကြောင်း မေးခွန်း ၂ နှင့် စပ်လျဉ်းပြီးဖြေကြားပါသည်။

ထို့ပြင် ဒုတိယမြို့နယ်တရားသူကြီး ဒေါ်စန္ဒာဝင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြိုတင်မေးခွန်းမရရှိထားသည့်အတွက် အဆိုပါမေးခွန်းအား ပြန်လည်ဖြေကြားနိုင်ခြင်းမရှိသေးကြောင်း။

မေးခွန်း ၃ နှင့် ပတ်သက်၍ တရားနိုင် ဒေါ်သန်းသန်းအေးက တရားမကြီးအမှုစွဲဆိုရာတွင် အနိုင် ဒီဂရီ ရရှိခဲ့ပြီး ဇာရီမှုဖွင့်လှစ်ရန် လျှောက်ထားခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် တရားမကြီး အမှုအမှတ် (၂၃/၂၀၀၉)ကို စစ်ဆေး ဆောင်ရွက်သည့်နေရာတွင် ပဏာမ ဒီဂရီချမှတ်ပေးခဲ့ပြီး ချမှတ်ပေးခဲ့သော ပဏာမ ဒီဂရီကို တရားပိုင်ဘက်မှ အယူခံ တင်သွင်းရာတွင် ခရိုင် တရားရုံးက ခွင့်ပြုသည့်အတွက် အမှုကို ၃-၂-၂၀၁၀ ရက်နေ့မှာ ပြန်လည် စစ်ဆေးခဲ့ ရပါကြောင်း၊ ထိုသို့စစ်ဆေးရာတွင် ချမှတ်သော အမိန့်များအပေါ် ခရိုင်တရားရုံးကို ပြင်ဆင်မှု နှစ်ကြိမ် တက်ရောက်ခဲ့သည့်အတွက် ထပ်မံကြန့်ကြာခဲ့ပါကြောင်း၊ ထို့ပြင်ဒေါ်သန်းသန်းအေးသည် ဖခင်နှင့် မိထွေးတို့ အမွေရသော ပစ္စည်းများအပေါ် စုစုပေါင်း သုံးပုံတစ်ပုံ ရထိုက်ကြောင်း ၁၅-၂-၂၀၁၁ ရက်နေ့တွင် ပဏာမဒီဂရီ ချမှတ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ပဏာမဒီဂရီကို တရားရှုံး ဒေါ်ဖြူဥတို့က ခရိုင်တရားရုံးကို အယူခံတက်ရောက်ခဲ့သည့်အတွက် အယူခံမှုမှာလည်း ထပ်မံကြန့်ကြာခဲ့ပါကြောင်း၊ တစ်ခါ ခရိုင်ရုံးက ချမှတ်ထားသော အမိန့်အပေါ် ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ကို ထပ်မံတင်သွင်းခဲ့ရာ မအောင်မြင့်သည့်အတွက် ၂၃-၁၁-၂၀၁၁ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ်ဒီဂရီ ချမှတ်ပြီး ဖြစ်ပါကြောင်း၊ ယင်းအပြီးသတ်ဒီဂရီကို ဒေါ်ဖြူဥတို့မှ ခရိုင်တရားရုံးတွင် ထပ်မံအယူခံတင်သွင်းသော်လည်း မအောင်မြင်သည့်အတွက် တစ်ခါ ပြည်ထောင်စု တရားလွှတ်တော်ချုပ်ကို ပြင်ဆင်မှု တစ်ခါ တက်ရောက်ပြန်ပါကြောင်း၊ ထိုသို့ တက်ရောက်ရာတွင်လည်း ၁၅-၈-၂၀၁၂ ရက်နေ့မှာ ပြင်ဆင်မှုကို ပလပ်ခဲ့သည့်အတွက် ဒေါ်သန်းသန်းအေးအနေဖြင့် တရားရုံးမှာ အနိုင်ဒီဂရီရရှိပြီးဖြစ်ပါကြောင်း၊ ရရှိသော ဒီဂရီကို အတည်ပြုရန်အတွက် ၁-၂-၂၀၁၂ ရက်နေ့၌ လျှောက်ထားရာတွင် တရားရုံးက မြေအပ်ဝရမ်းထုတ်ရန် ဆောင်ရွက်နေပြီဖြစ်ပါကြောင်း၊ တရားမကြီးအမှုကို စတင်စွဲဆိုသည့်နေ့က ၁၇-၂-၂၀၀၉ ရက်နေ့ဖြစ်ပြီး နှစ်ဘက်က အယူခံမှုများ၊ ပြင်ဆင်မှုများအား အဆင်‌့ဆင့်ခရိုင်တရားရုံး၊ ပြည်ထောင်စုတရားလွှတ်တော်ချုပ်ကိုတင်သွင်းပြီး အဆုံးအဖြတ်ခံယူ ခဲ့ကြသည့်အတွက် ၁၅-၈-၂၀၁၂ ရက်နေ့တွင်မှ အပြီးသတ် ဒီဂရီချမှတ်နိုင်ခဲ့ပါကြောင်း၊ သို့သော်လည်း  မူလအမှုကြီး စွဲဆိုနေသည့်နေမှစ၍ အပြီးသတ် ဒီဂရီချမှတ်နေ့အထိ ကြန့်ကြာချိန်မှာ ၃ နှစ်ကျော်သာ ဖြစ်ပါကြောင်းနှင့် ၁၀ နှစ်ကျော် ကြန့်ကြာမှုမရှိပါကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေကြား ပါသည်။ နောက်ထပ်ဆက်လက်ပြီး စွဲဆိုသောဇာရီမှုဟာလည်း ၁ နှစ်ခန့်သာ ကြန့်ကြာပါသေးပါကြောင်း၊ ယင်းအမှုကိုလည်း ဥပဒေနဲ့အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် အမြန်ဆုံးပြီးပြတ်အောင် ဆောင်ရွက် သွားမည် ဖြစ်ပါကြောင်း ဖြေကြားအပ်ပါသည်။    

တာမွေမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါ်လဲ့လဲ့ဝင်းဆွေ ထပ်ဆင့်မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်း

ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဖြေကြားချက်များအရ အရာတော် မြို့နယ် ဒုတိယ တရား သူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးကို ယခုလက်ရှိ မူလတာဝန်များ ပြန်လည်ပေး အပ်ပြီး ဖြစ်ကြောင်း ကြားသိရတဲ့အတွက် ဖြေကြားချက် အပေါ် သေချာအောင် ပြန်လည်မေးမြန်းရခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း၊ ထို့ပြင် မိမိမေးမြန်းသော မေးခွန်း ၄ ခုမှ မေးခွန်း (၁)(၂)(၃) ကို ဖြေကြား သွားသော်လည်း မေးခွန်း ၄ ဖြစ်သော NLD ပါတီနဲ့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သည့် အတွက် နိုင်ငံရေးလုပ်နေ သည်ဟု ကျော်ဇော သတင်းဖြန့်ကြောင်း စွဲချက် ၄ မှာပါရှိရာ ယင်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်း ၄ ကို ထပ်မံမေးမြန်းလိုပါကြောင်း၊ ဆက်လက်ပြီး မိမိမေးခွန်းတွင် ဒီပဲယင်းမြို့နယ် ဒုတိယတရား သူကြီး ဒေါ်စန္ဒာဝင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး ကြိုမတင်ခဲ့သည့် အတွက် တောင်းပန်လို ပါကြောင်း သို့သော်လည်း ယင်းမေးခွန်းအား လာမည့် အဋ္ဌမအကြိမ်လွှတ်တော် အစည်းအဝေးတွင် ဖြေကြားရန် ဥက္ကဋ္ဌကြီးမှတစ်ဆင့် မေတ္တာရပ်ခံလိုပါကြောင်း မေးမြန်းတင်ပြပါသည်။

ဖြေကြားချက်

တရားသူကြီး ဦးမင်းသော်ထွေးအား အမှုစစ်ရာတွင် ခေါင်းပေါင်းမပေါင်းထားခြင်း၊ စာရေးမှ အမှုစစ်ခြင်း၊ အမှု သည်များကို အိမ်ခေါ်ပြီး ငွေတောင်းခြင်း၊ နောက်တစ်ခါ NLD ပူးပေါင်းပြီး နိုင်ငံရေး လုပ်ကြောင်း ကျော်ဇောသတင်း များနှင့်ပတ်သက်ပြီး စွဲချက်တင်ပြီး နောက်မှာ ၁၂-၁၂-၂၀၁၂ ရက်နေ့မှာ လက်ရှိတာဝန်မှ အဆင့်ချထားခြင်း မှန်ပါသလားဟူ၍ မေးမြန်းထားပါသည်။ ယင်းမေးမြန်းချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ လက်ရှိအဆင့်မှ တာဝန်ချထားခြင်း မဟုတ်ပါကြောင်း ဖြေကြားခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ ယင်းမေးခွန်းများထည့်မှ နံပါတ် ၄ မေးခွန်းမှာ NLD နှင့်ပူးပေါင်းကြောင်း ကိစ္စဖြင့် စွဲချက်တင်ခြင်းမဟုတ်ပဲ အမှုစစ်ရာတွင် ခေါင်းပေါင်းမပေါင်းခြင်း၊ အမှုစစ်ဆေးခြင်း၊ အမှုသည်များကိုအိမ်ခေါ်ခြင်း စသည်ကိစ္စများဖြင့်သာ စွဲချက်တင် စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း ဖြေကြားပါသည်။